Bij de navel is de buikwand vanaf de geboorte dunner: hier liep de navelstreng, en de navelring blijft een leven lang een zwakke plek. Komt er weefsel door deze opening, de breukpoort, naar buiten, dan ontstaat een navelbreuk – geen breuk van de voorste buikwand komt vaker voor. De epigastrische hernia, eveneens een breuk in de buikwand, ligt hoger: in de middellijn tussen navel en borstbeen, daar waar de peesplaten van de buikspieren samenkomen.
Beide uiten zich als een bult die bij hoesten, persen of overeind komen uit lig naar voren komt, vaak samen met een trekkend gevoel bij inspanning. De epigastrische hernia is meestal klein en kan toch flink pijn doen, omdat er in de nauwe opening vetweefsel bekneld raakt.
Zulke breuken worden bevorderd door overgewicht, zwangerschappen en alles wat de druk in de buik langdurig verhoogt, zoals chronisch hoesten of vaak persen bij verstopping. Soms wijken tegelijk de rechte buikspieren in het midden uit elkaar, een zogeheten rectusdiastase.
Bij baby’s sluit een navelbreuk zich in de eerste levensjaren vaak vanzelf, bij volwassenen niet meer. Ook in een kleine opening kan weefsel bekneld raken – dat wordt makkelijk onderschat. Of en wanneer er wordt geopereerd, hangt af van klachten, grootte en risico.