De pneumologie, in het Nederlands longgeneeskunde, is in Duitsland een deelgebied van de interne geneeskunde. Ze houdt zich bezig met de luchtwegen, van de luchtpijp tot in de fijnste vertakkingen van de bronchiën, met het longweefsel en met het borstvlies dat de longen omhult. Ook ademhalingsstoornissen tijdens de slaap horen erbij. Luchtwegaandoeningen zijn een heel vaak voorkomende reden om medische hulp te zoeken.
Twee chronische aandoeningen staan centraal. Bij astma zijn de luchtwegen blijvend ontstoken en overgevoelig: op prikkels zoals allergenen, koude lucht, infecties of inspanning reageren ze door te vernauwen. Dat leidt tot aanvallen van benauwdheid, een piepende ademhaling en hoesten, vaak ’s nachts of vroeg in de ochtend. COPD, chronische obstructieve longziekte, ontstaat meestal na vele jaren roken. Hoesten met slijm en kortademigheid, eerst alleen bij inspanning, nemen langzaam toe; een infectie kan ze plotseling verergeren.
Acuut gaat het vooral om infecties. Een longontsteking uit zich meestal in koorts, hoesten, kortademigheid en pijn bij het ademen, bij ouderen soms alleen in zwakte of verwardheid. Een acute bronchitis wordt overwegend door virussen veroorzaakt en geneest meestal vanzelf. Kortademigheid kan echter ook van het hart uitgaan of van een bloedstolsel in de longen. Daarom wordt bij onverklaarde benauwdheid meestal ook het hart onderzocht.
Houdt een hoest langer dan acht weken aan, dan geldt die als chronisch en moet die worden onderzocht. Eerder naar de arts gaat u als er bloed in het slijm, koorts, onbedoeld gewichtsverlies, nachtzweten of toenemende kortademigheid bijkomen – en als bij rokers een vertrouwde hoest verandert. Veel oorzaken zijn gericht te behandelen zodra ze zijn herkend.